artikel

Laat uw onderneming op tijd los

Strategie 578

Stoppen met werken is een onderwerp dat bij elke ondernemer wel eens door het hoofd speelt. In een vierluik bespreken Jan Buitelaar (Resultsplus) en Sandra Klein Lenderink (Meer Leven Financiële Planning) het proces rondom stoppen met werken en het staken van de bedrijfsactiviteiten. Dit artikel gaat over de aspecten die hierbij een rol spelen. In de volgende bijdrage belichten we de rollen van verschillende adviseurs, waarna in het derde artikel een praktijkcasus wordt toegelicht. In de laatste aflevering volgt een interview met een voormalig ondernemer.

Laat uw onderneming op tijd los

Er zijn verschillende manieren om te stoppen met werken: terugtreden als directeur van een bv, het beëindigen van een eenmanszaak of terugtreden uit een vennootschap, het bedrijf aan de kinderen overdragen of aan het personeel. Een heel rigoureuze variant, overlijden, willen we ook bewust benoemen. Verrassend veel ondernemers stoppen namelijk nooit en blijven in business totdat ze (soms letterlijk) sterven in het harnas.

Kijk eens om u heen. Hoe en wanneer stoppen anderen eigenlijk? Werknemers gaan op een gegeven moment met pensioen. Topsporters streven vaak ernaar te stoppen op hun hoogtepunt. Toch zijn er genoeg topsporters die zó genieten van hun sport en het leven dat daarbij hoort, dat ze nog jaren doorgaan, vaak in de schaduw van de echte toppers. Als we deze parallel doortrekken naar het ondernemerschap, is dat eigenlijk niet anders. De meeste ondernemers stoppen (gedwongen of niet) later dan op het hoogtepunt. En laten we eerlijk zijn, ondernemen is topsport. Het is nooit het juiste moment om te stoppen, maar er komt een moment dat u er rijp voor bent.

Stoppen en dan…

Het komende decennium gaan veel ondernemers met pensioen. De vraag daarbij is of de onderneming verkoopbaar is en zo ja, tegen welke prijs. Kunt u daarna leven van de overnamesom of zijn er naast de AOW ook andere bronnen van inkomsten? We denken hierbij aan huurinkomsten uit vastgoed, eerder opgebouwd pensioen, een beleggingsportefeuille of…

Een andere vraag die minstens zo belangrijk is als de financiële kant, is: wat zijn uw ambities nadat het bedrijf aan de kant is? Hoe ziet het leven eruit als u minder of helemaal niet meer werkt? Gaat u het vak overdragen door bijvoorbeeld les te geven? Geld is natuurlijk een belangrijke en wellicht doorslaggevende factor. Maar het zijn toch vooral de keuzes die impact hebben. Ondernemers die stoppen, laten immers ook een stukje van zichzelf los.

Waarom stoppen met werken?

Ondernemers kiezen er steeds vaker voor, al dan niet noodgedwongen, de stekker uit hun bedrijf te trekken. Dit is niet alleen aan de economische ontwikkelingen en de concurrentie te wijten. Veel ondernemers hebben ook te maken met een gebrek aan opvolging. Maar ook andere redenen kunnen een rol spelen. We noemen er een aantal:

  • De ondernemer wordt geleefd door zijn bedrijf en is het zat om als duizendpoot alle ballen in de lucht te houden. Productie, inkopen, personeel managen en dagelijkse aansturing, logistiek en verkoop van de ambachtelijke producten vallen steeds zwaarder.
  • Het bereiken van de leeftijd waarbij de gedachte opkomt dat het tijd voor is andere dingen.
  • Het ondernemerschap trekt een (te) grote wissel op de gezondheid. In de omgeving ontvallen mensen misschien op te jonge leeftijd en dat wil niemand.
  • De ondernemer maakt de keuze wat anders te gaan doen, ongeacht de leeftijd.
  • De gedroomde kandidaat (met een zak geld) staat op de stoep.

Wat houdt ondernemers tegen?

Het klinkt in theorie natuurlijk heel gemakkelijk. Stoppen met werken, het besluit is genomen en vervolgens worden stappen gezet. Natuurlijk werkt het niet zo. Wij Er moeten de nodige hobbels worden genomen. Eén aspect geldt in alle gevallen: voorbereiding. Regeren is vooruitzien en een goed tijdspad maakt het een stuk gemakkelijker.

Geen opvolger

Een veel voorkomend probleem is dat er geen opvolger is die de onderneming wil of kan overnemen. Bij koop en verkoop zijn altijd twee partijen betrokken: een koper en een verkoper. Ieder beziet zijn positie vanuit eigen perspectief. Dat leidt soms tot een succesvolle deal, maar soms ook niet.

Het is goed om te beseffen dat de financiële kant maar een deel van het proces is. Op de achtergrond speelt emotie vaak een grote(re) rol. Wat wordt uw rol als de kinderen het bedrijf overnemen? Hoe stelt u zich op als oorspronkelijk ondernemer? Als u de onderneming niet kunt loslaten, wordt het geen succes.

Organisatorische knelpunten

Veel bedrijven hebben een relatief ingewikkelde organisatiestructuur. Als voorbeeld noemen we een centrale slagerij met een aantal winkels, waarbij de ondernemer kwaliteiten heeft op alle vlakken. De vraag is dan hoe de organisatie zodanig aan te passen, dat deze toekomstbestendig is, waarna de ondernemer met een gerust hart kan stoppen of een stapje terug kan doen.

Financiële knelpunten

De onderneming is gewaardeerd en de ondernemer denkt: ‘Is dat alles? Heb ik daar al die jaren zo hard voor gewerkt?’ Dan is het misschien verstandig de techniek van omdenken eens toe te passen. De ondernemer kan zich de vraag stellen: ‘Hoeveel geld is nodig voor de rest van mijn leven?’ Wellicht zijn andere conclusies dan gerechtvaardigd en is de overnamesom helemaal zo gek nog niet.

Een ander knelpunt is het afscheid nemen van personeel als het bedrijf geen nieuwe eigenaar krijgt. Is de ondernemer er op tijd bij? Dan kunnen mogelijk oplossingen worden gevonden, zoals vroegtijdig met de medewerkers in gesprek gaan, zodat zij actief op zoek gaan naar ander werk.

Kortom, een overname heeft financiële en organisatorische gevolgen. Op beide vlakken is goed advies van professionals onontbeerlijk. Zij kijken met meer afstand naar de situatie en kunnen een spiegel voorhouden. Door samen een tijdspad op te stellen voor de komende jaren, zet u de voorbereiding in. In de volgende bijdrage meer hierover.

Tips

  • Begin op tijd.
  • Betrek specialisten bij de plannen. Kijk ook eens naar vakspecialisten buiten de branche.
  • Reflecteer op de gewenste levensstijl: hoe ziet uw leven eruit als u niet meer werkt?
  • Maak inzichtelijk hoe u financieel ervoor staat, nu en in de toekomst.
Reageer op dit artikel